واکاوی نسبت میان واقعه غدیر و انحرافات تاریخی | احیای غدیر؛ راه نجات جامعه از تفرقه

به گزارش شهرآرانیوز؛ واقعه غدیر خم، نقطه عطف تاریخ اسلام و تجلی اراده الهی برای استمرار هدایت امت پس از پیامبر اکرم (ص) است. این واقعه فقط یک رویداد تاریخی نیست، بلکه یک نقشه راه برای نجات بشر از سرگردانی و جهل محسوب می‌شود، با این حال غفلت از این کلام نورانی و خیانت به عهد الهی در سقیفه، مسیر تاریخ را به‌سمتی برد که نتیجه‌ای جز انحراف و درنهایت فاجعه عظیم کربلا نداشت.

در گفت‌و‌گو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین حامد کاشانی، ضمن واکاوی ابعاد امامت امیرالمؤمنین (ع) و جایگاه رفیع آن حضرت در منظومه فکری اهل‌بیت (ع)، به بررسی پیوند ناگسستنی میان نادیده گرفتن واقعه غدیر و وقوع حوادث تلخ پس از آن، پرداخته شده است. هدف از این تحلیل، درک ضرورت تبیین ولایت در دوران غیبت و تأکید بر مسئولیت شیعیان در زنده نگاه داشتن این پیام الهی برای تحقق جامعه مهدوی است.

امانت‌داری و تبلیغ حقیقت غدیر

پیامبر اکرم (ص) در روز غدیر با تأکید بر ضرورت ابلاغ این پیام به آیندگان فرمودند: «فلیبلغ الشاهد الغائب...: کسانی که حاضر هستند، به غایبان برسانند و پدران به فرزندان منتقل کنند.» این دستور نبوی، یک تکلیف مستمر بر دوش تمامی نسل‌های مسلمان است. ائمه اطهار (ع) همواره با بیان فضیلت و امامت امیرالمؤمنین (ع)، پرچمدار این جهاد تبیین بوده‌اند.

در دوران خفقان و سانسور شدید، امیرالمؤمنین (ع) با وجود تمام دشواری‌ها و در شرایطی که حکومت ظاهری ایشان در دوران فتنه قرار داشت، از فرصت‌های مختلف برای یادآوری غدیر استفاده می‌کردند. حضرت با هوشمندی و درقالب استعاره و رمز، حقایق را برای کسانی که گوش شنوا داشتند، بیان می‌کردند تا هم حق مهجور نماند و هم فتنه‌ای برانگیخته نشود. این سیره، الگویی برای امروز ماست تا در دوران غیبت، از روشنگری حقیقت ولایت، غافل نشویم.

امیرالمؤمنین (ع) و مدیریت فتنه، با تکیه بر حقیقت

در سال ۳۹هجری، زمانی که جهان اسلام درگیر اختلافات و تشتت آرا بود، امیرالمؤمنین (ع) حقیقت را به‌گونه‌ای بیان کردند که فتنه‌انگیز نباشد؛ ایشان در خطبه‌های خود یادآوری کردند که در غدیر، گروهی با زبان، اقرار کردند و «بَخٍّ‌بَخٍّ» گفتند، اما قلب‌هایشان پذیرای حقایق ایمان نبود. این تضاد میان ظاهر و باطن، ریشه بسیاری از مشکلات جهان اسلام است.

حضرت با بیان مناسک و آداب غدیر، تلاش کردند این روز را به‌عنوان نماد وحدت و تجدیدعهد زنده نگاه دارند. حضرت امیرالمؤمنین (ع) به ما آموختند که حتی در اوج غربت ولایت، نباید از تبیین حق دست کشید، بلکه باید با حکمت و مصلحت، بذر آگاهی را در دل‌ها کاشت تا جامعه از انحرافات مصون بماند.

پیوند میان سفره‌های زمینی و برکات الهی

یکی از سنت‌های تأکیدشده در کلام امیرالمؤمنین علی (ع)، اطعام در روز عید غدیر است. حضرت با تأکید بر اینکه «من ضامن می‌شوم که فرد اطعام‌کننده، دچار کفر و فقر نشود»، اهمیت اجتماعی و معنوی این عمل را گوشزد کردند. اطعام در غدیر، تنها رفع گرسنگی نیست، بلکه تمرینی برای سخاوت و همراهی با سیره اهل‌بیت (ع) است.

وقتی مؤمنی در روز غدیر از آنچه خود می‌خورد به فقیری می‌بخشد، درحقیقت در سفره‌ای شریک می‌شود که برکت آن به وجود صدیقه‌طاهره (س) متصل است. این عمل نه‌تنها باعث تقویت پیوند‌های اجتماعی و همدلی میان مردم می‌شود، بلکه نشان‌دهنده سبک زندگی علوی است که در آن، شادی عید با تقسیمِ نعمت و کرامت، همراه است؛ سنتی که جامعه را از انزوا و خودخواهی، نجات می‌دهد.

استدلالی روشن بر حقانیت امامت

ازدواج امیرالمؤمنین (ع) با حضرت فاطمه‌زهرا (س) تنها یک پیوند زناشویی معمولی نبود، بلکه دلیلی قاطع بر حقانیت ایشان است. همان‌طور که بزرگان و محققان بیان کرده‌اند، این تنها ازدواجی است که در آن، کفویت شرط اصلی است و پیامبر اکرم (ص) با تأکید بر آن، جایگاه معنوی این دو وجود مقدس را تبیین کردند.

روایت معروف «لولا علی لما کان لفاطمه کفو» نشان می‌دهد که جایگاه همسر حضرت زهرا (س)، فراتر از تصور است. حضرت زهرا (س) خود نیز مبلغ غدیر بودند و با نهیب به جامعه در خطبه‌هایشان، از مردم درباره فراموشی کلام پیامبر (ص) در غدیر سؤال می‌کردند. این ازدواج، پیوندی بود که براساس حقیقت امامت، رقم خورد و نسلی را تربیت کرد که پاک و مطهر هستند و در مسیر حق گام برمی‌دارند.

در ادامه حتما بخوانید بازخوانی مفهوم «غدیر» در اندیشه استاد صفایی‌حائری | پیروی از ولایت همراه با معرفت

ریشه‌های یک انحراف تاریخی

تحلیلگران و علمای دین همواره تأکید کرده‌اند تمام بدبختی‌های امت اسلام از لحظه‌ای آغاز شد که مسیر غدیر منحرف شد. فاجعه سقیفه، خشت اولی بود که کج نهاده شد و زمینه را برای حوادث تلخ بعدی فراهم کرد. همان کسانی که در غدیر بیعت کردند، اما در سقیفه پیمان شکستند، درواقع تیر خیانت به ولایت را، در گلوی معصومین (ع) نشاندند.

آنچه در کربلا رخ داد، نتیجه مستقیم بی‌وفایی به عهد غدیر بود. تیر‌هایی که به‌سوی اهل‌بیت (ع) پرتاب شد، همان تیر‌های نفاق و دنیاپرستی بود که در سقیفه، تراشیده شده بود. تاریخ به ما می‌آموزد که هرگاه از حقیقت ولایت فاصله بگیریم، انسانیت و اخلاق، قربانی قدرت‌طلبی می‌شود و حوادثی تلخ همچون عاشورا تکرار می‌شود.

مسئولیت ما درقبال ولایت و جامعه مهدوی

امروز ما در دوران غیبت، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند بازخوانی غدیر هستیم. اگر به غدیر خیانت نمی‌شد، جهان اسلام درگیر این همه تشتت و مشکلات اولیه نبود. اکنون وظیفه ماست که با پرچم‌داری مناسک غدیر و ترویج سیره علوی، جامعه را به‌سمت سعادت سوق دهیم. باید با رفتار‌های اصلاح‌گرانه، مهربانی با مردم و حل مشکلات فقرا به عشق امیرالمؤمنین (ع)، فرهنگ علوی را زنده کنیم. غدیر، نقشه راه برای رسیدن به حکومت جهانی حضرت ولی‌عصر (عج) است.